بلندترین مته حفاری جهان با وزن 1200 تن قرار است در عمق 6.5 كیلومتری اقیانوس، پوسته زمین را بشكافد و با نفوذ به مرز بین پوسته و گوشته زمین، شرایط آغازین زمین و حیات احتمالی موجود در آن را بررسی كند.

بلندترین مته حفاری جهان با وزن 1200 تن قرار است در عمق 6.5 كیلومتری اقیانوس، پوسته زمین را بشكافد و با نفوذ به مرز بین پوسته و گوشته زمین، شرایط آغازین زمین و حیات احتمالی موجود در آن را بررسی كند.

فاطمه محمدی‌نژاد: عمیق‌ترین مته دنیا قرار است آن‌قدر بلند ساخته شود كه بتواند به گوشته زمین نفوذ كند. این ابزار تحقیقاتی كه چیكیو نام دارد، در حال حاضر قادر به نمونه‌برداری از عمق 7600 متری زیر بستر دریاست كه دو تا چهار برابر عمیق‌تر از دیگر مته‌های موجود در دنیا است.

به گزارش پاپ‌ساینس، این مجموعه 540 میلیون دلاری، یك كشتی حفاری است كه به طولانی‌ترین مته جهان مجهز است و با 150 خدمه، قصد دارد اسرار زیر پوسته زمین را آشكار كند. از این 150 نفر 50 نفر خدمه كشتی، 50 نفر مهندس و تكنیسن حفاری و 50 نفر دیگر، دانشمندان و كارشناسان آزمایشگاه هستند.

در سال 2007 / 1386، این مته نخستین بار توانست در مناطق دورافتاده كنار سواحل ژاپن، به محدوده برخورد صفحات زمین‌شناختی برسد كه منشا زمین‌لرزه‌های متعدد این ناحیه به شمار می‌رود. طی سه سال آینده نیز دانشمندان حداقل 1500 متر دیگر نفوذ خواهند كرد و بلندپروازانه‌ترین هدف عملیات یعنی سوراخ كردن گوشته زمین را انجام خواهند داد. دانشمندان انتظار دارند با شرایطی شبیه به زمین آغازین روبرو شوند و اگر كمی شانس داشته باشند، شاید نمونه‌هایی از حیات آغازین روی زمین را نیز در آنجا كشف كنند.

نكات برجسته
دكل: در انتهای كشتی، حفره‌ای به پهنای 22 متر وجود دارد كه مجموعه جرتقیل، موتور و بالابرها، 1250 تن لوله متصل به مته را از درون آن هدایت می‌كند. سرهم كردن این مجموعه 3 ساعت طول می‌كشد.

لوله‌های اتصال: لوله‌ای به قطر 120 سانتی‌متر، كشتی را به سوراخ مته متصل می‌كند. حول این لوله افزایش‌یابنده، چندیدن لوله لاستیكی كوچك‌تر برای جمع‌آوری گل‌ولای تركیبی و كنترل بازدارنده انفجار وجود دارد. محیط داخلی این لوله نیز برای رشته‌های مته نگهداشته شده است. در عمق 2600 متری، این لوله 1000 تن وزن خواهد داشت.

ارتقای برنامه‌ریزی شده: مهندسان برای فرورفتن به اعماق بیشتر آب، ممكن است برخیزنده فولادی را با ماده‌ای سبك‌تر مثل پلاستیك تقویت‌شده با فیبر كربن جایگزین كرده و یا از دو لوله، یكی برای رشته‌های مته و دیگری با قطری كمتر برای بازگرداندن گل‌ولای حفاری شده به كشتی برای بازیافت استفاده كنند. برای كاوش در مناطق عمیق‌تر، جایی كه دما به بیش از 260 درجه سانتی‌گراد می‌رسد و مواد شیمیایی فاسدكننده وجود دارند، مهندسین از فولادی مستحكم‌تر برای ساخت رشته‌های مته استفاده می‌كنند.

محافظ انفجار: این دستگاه كه ارتفاع آن معادل ساختمانی پنج طبقه است، در بالای سر مته قرار گرفته و تعادل فشار درونی را كنترل می‌كند. اگر متوجه افزایش ناگهانی در فشار شود، می‌تواند برخی از لوله‌ها یا كل مته را برای جلوگیری از انفجار خاموش كند.

چطور می‌توان به پوسته رسید؟
1. رفتن به موقعیت. ابتدا با استفاده از مكان‌یاب به محل مورد نظر در بستر اقیانوس می‌روید. سیستم‌های موقعیت‌یاب كشتی نیز نیروهای تاثیرگذار بر حركت وسیله نقلیه را مانند باد، امواج و مسیر و سرعت محاسبه می‌كنند. شش پروانه كه با رایانه كنترل می‌شوند، كشتی را از فرو رفتن بیش از 5 متر در آب محافظت می‌كنند.

2. سرهم كردن مته. برای شكستن نخستین لایه پوسته، كاركنان لوله‌ای فولادی را با مته‌ای 11 اینچی (28 سانتی‌متری) در سر آن به كار می‌گیرند. سپس طول بیشتری از لوله را یكی یكی می‌افزایند تا طول رشته مته برای برخورد به كف دریا مناسب باشد.

3. آغاز حفاری. در حالی كه مته، رسوبات و صخره‌ها را سوراخ می‌كند، لوله‌ای در كنار مته گل‌ولای مصنوعی را برای خنك كردن مته در مقابل فشار موجود در آن عمق به داخل می‌كشد. این گل و لای مصنوعی، تركیبی از مواد معدنی، پلیمرها و آب شور است كه دیواره‌های مته را تثبیت می‌كنند. به دلیل اینكه این گل‌ولای گرانقیمت بوده و برای زندگی اقیانوس نیز مضر هستند، در طول حفاری برای بازیافت به كشتی بازگردانده می‌شوند. (عكس مقابل)

4. جمع‌آوری صخره‌ها. دانشمندان در هر چندصد متر، نمونه‌های سنگ را برای مطالعه جمع‌آوری می‌كنند. یك بشكه باریك با لبه‌ای تیغه مانند، شلیك شده و قسمت سوراخ نشده صخره‌ها را می‌شكافد. نمونه‌های پوسته جمع‌آوری شده برای یافتن مواد شیمیایی و خواص مغناطیسی مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند.

منبع : خبرآنلاین