آژانس حفاظت محیطی EPA قوانینی برای حفاظت از محیط زیست وضع نموده است. این آژانس 5 دسته گاز را برای جایگزینی CFC ها یا همان ترکیب Rها معرفی نموده است:

1) هیدروفلوروکربنها HFCs

2) پرفلوروکربنها PFCs

3) هیدروکربنها HCs مانند پروپان و پروپن

4) گازهای معمول شیمیایی مانند NH3 و Cl2

5) گازهای بی اثر اتمسفری از جمله CO2 و بخار آب

 

گازهایی که اکنون جایگزین فرئون ها هستند تلفیقی از سه گروه فوق است. البته برخی دارای کمی فرئون هستند و کمی به اوزون صدمه می زنند و بالاصطلاح low ozone depletion هستند که با قانون آمریکا به تدریج آنها هم در سال های آتی به طور تجارتی تولید نخواهند شد . اما سرد کننده هاییکه اکنون به جای فرئون ها طراحی شده اند با حرف انگلیسی R به همراه یک عدد نامگذاری شده که هر یک فرمول های مختلفی دارد و بر خلاف CFCها هر یک در جای خاصی کاربرد دارد. به عنوان مثال سرد کننده کولر گازی منزل و سردکننده هواپیما یکی نیست .

 

به عنوان مثال R-404 شامل 44%) CF3CHF2) ، (52%) CF3CH3 و(4%) CH2FCF3 می باشد. سرد کننده ای که کمی برای اوزون ضرر دارد مانند R408A که ترکیب درصد

(7%) CF3CHF2 , (46%)CF3CH3 , (47%)CHCIF2 را دارد.

تترافلوئورواتان یا HFC-134a, CH2 FCF3 یکی دیگر از مواد جایگزین CFC ها می باشد.
حذف فریون ها و حفاظت از لایه ازن :ازن (O3) ملکول 3 اتمی از اکسیژن است که به شکل گازی بی رنگ در طبیعت وجود دارد. بخش اعظم آن به صورت یکی از لایه های جو (اتمسفر) و در واقع در ناحیه میان لایه استراتوسفر و تروپوسفر و به فاصله حدود 15 تا 35 کیلومتری از سطح زمین مستقر شده است که باعث جذب اشعه خطرناک ماوراء بنفش می شود، اما در عین حال ملکول های ازن در سطوح پایین تر مضر بوده و باعث ایجاد پدیده گلخانه ای و مه دود فتوشیمیایی می شوند. فریون ها یا کلروفلوروکربن ها و برخی ترکیبات هالوژنه دیگر که در سطح زمین بسیار پایدار هستند با رها شدن در محیط و صعود تدریجی به لایه های بالاتر جو شکسته می شوند و اتمهای آزاد ایجاد می کنند که میل ترکیبی شدیدی با ملکول های اکسیژن دارند. این فعل و انفعالات باعث اختلال در روند طبیعی مذکور می شود و در نتیجه از میزان ازن موجود در لایه ازن کاسته می شود و اشعه ماورائبنفش امکان عبور از این سپر حفاظتی را پیدا می کند. نکته جالب اینجاست که از هنگام رها شدن گاز فریون در محیط (ناشی از تخلیه گاز یخچال ها هنگام تعمیر یا فرآیند تولید اسفنج) دهها سال طول می کشد که بتدریج به ارتفاعات بالاتر صعود کند و با ملکول های لایه ازن ترکیب شود. دانستن این موضوع از سوی مسوولان بخصوص در کشورهای توسعه یافته که بیشترین میزان تولید و مصرف CFC ها را در فرآیند صنعتی شدن خود داشته اند، به طور طبیعی آنها را متوجه مسوولیت بیشتر خود می کند. از این رو 24 کشور صنعتی با درک حساسیت موضوع در سال 1985 به تشکیل اجلاسی در شهر وین اقدام کردند تا خط مشی جهانی برای جلوگیری از تخریب لایه ازن تعیین شود، در نتیجه کنوانسیون وین و به دنبال آن مونترال شکل گرفت. در این پروتکل مقدار بیشتری از مواد مخرب لایه ازن از جمله 10 نوع فریون دیگر مشمول حذف و مقرر شد روند حذف این مواد شتاب بیشتری بگیرد و کمکهای مالی و فنی در اختیار کشورهای در حال توسعه قرار گیرد. این مساله انگیزه مناسبی را برای پیوستن کشورهای در حال توسعه به اقدام جهانی برای حفظ لایه ازن با استفاده از منابع مالی فراهم آورد. جمهوری اسلامی ایران نیز سال 1369 به این معاهده پیوست و سال 1372 دفتر حفاظت از لایه ازن ایجاد شد. بر این اساس ، صنایع یخچال سازی و فوم (اسفنج) مصرف کنندگان عمده فریون ها بوده اند و بعضی دیگر از مواد مخرب لایه ازن مانند هالوژن ها نیز در بخشهای دیگر از صنعت به کار گرفته می شده اند. اجرای موفقیت آمیز طرحهای پروتکل مونترال در ایران تاکنون منجر به حذف نزدیک به کامل فریون ها از چرخه تولید صنعتی شد و به همین دلیل کشور ایران مورد تقدیر کمیته اجرایی پروتکل مونترال قرار گرفته است. با تکمیل شدن طرحهای جایگزینی مواد و فناوری های سازگار با لایه ازن و همچنین تجهیز و آموزش بخش بزرگی از تعمیرکاران یخچال های خانگی و کولر خودرو در این زمینه فعالیت ها با تاکید بر نظارت و کنترل طرحهای اجرا شده به منظور حصول اطمینان از کارکرد صحیح آنها منطبق بر قواعد پذیرفته شده سازگار با لایه ازن (monitoring) و همچنین آگاه سازی عمومی ادامه یافت. دفتر برنامه ملی حذف فریون ها نظارت بر طرحهای حذف کامل مواد CFC در صنایع با استفاده از واحدهای ازن که در ادارات کل محیط زیست استان ها تشکیل شده است و همچنین آموزش ، اطلاع رسانی و آگاه سازی اقشار مختلف از مسوولان دولتی تا صاحبان صنایع و از کودکان تا بزرگسالان را در تمامی نقاط کشور به عهده دارد. به این منظور سایت اینترنتی دفتر در دست راه اندازی است و همچنین انتشار خبرنامه و کتابچه های مربوط به آگاه سازی عمومی نیز در دست اقدام است. محور اقدامات آگاه سازی عمومی این دفتر، ضرورت حساس شدن تمامی آحاد جامعه درباره آسیب پذیری لایه ازن و خطرات بالقوه ای است که به دلیل قرار گرفتن در معرض اشعه ماورائبنفش ناشی از تخریب لایه ازن خودمان را مستقیم در خطر ابتلا به سرطان پوست و آب مروارید قرار می دهیم. در این زمینه همکاری مردم و مسوولان ذیربط ضروری است تا به بهترین شکل به اهداف تعیین شده در پروتکل مونترال دست یابیم.